Espresso bonen kiezen: branding, versheid en melange

Wat espresso bonen zijn

Er bestaat geen aparte koffieplant voor espresso. Espressobonen zijn bonen die de brander bedoeld heeft voor espresso, meestal met een middelmatige tot donkere branding. Bij die branding komen zoetheid, body en chocolade- of notentonen naar voren, en blijft de zuurgraad beperkt. Dat werkt goed bij espresso, waar smaken door de druk en de korte zettijd sterk geconcentreerd worden.

Je kunt ook lichter gebrande bonen als espresso zetten. Die geven fruitigere en frissere espresso's, maar vragen vaak een fijnere maling en een hogere zettemperatuur. Dat lukt het best op een pistonmachine met een goede molen.

Arabica, robusta en melanges

De meeste koffie is arabica of robusta. Arabica staat bekend om een rijkere, meer genuanceerde smaak met meer zuren. Robusta bevat meer cafeïne, smaakt bitterder en aardser en geeft vaak een dikkere crema. Veel Italiaanse espressomelanges combineren de twee: arabica voor de smaak, een deel robusta voor body en crema.

Wat is een Italiaanse espresso? →

Versheid: kijk naar de branddatum

Koffie verliest na het branden langzaam aroma. Kies daarom bonen met een branddatum op de verpakking, niet alleen een houdbaarheidsdatum. Vers gebrande bonen geven de eerste dagen nog veel gas af; veel branders raden aan ze een paar dagen te laten rusten voordat je er espresso van zet. Daarna zijn ze een aantal weken op hun best.

Koop liever kleinere zakken die je binnen een paar weken opmaakt dan een grote zak die maanden openstaat. En koop hele bonen: gemalen koffie verliest veel sneller aroma. Waarom dat zo is, lees je in espresso met gemalen koffie.

Bewaren

Lucht, licht, warmte en vocht zijn de vijanden van koffie. Bewaar bonen daarom in een luchtdichte, ondoorzichtige verpakking of bus, op een koele, droge plek. De koelkast is geen goed idee: daar trekken bonen vocht en geuren aan. Doe in de bonenbak van een volautomaat niet meer dan je in een paar dagen gebruikt, want die bak is meestal niet luchtdicht.

1. 1

   Koop hele bonen met een branddatum.

2. 2

   Laat vers gebrande bonen een paar dagen rusten als de brander dat aanraadt.

3. 3

   Bewaar de rest luchtdicht en donker, buiten de koelkast.

4. 4

   Vul de bonenbak voor een paar dagen tegelijk.

Een nieuwe zak afstellen

Elke nieuwe zak bonen gedraagt zich anders, ook van dezelfde brander. Branding, versheid en zelfs het weer hebben invloed op hoe snel het water door de gemalen koffie loopt. Reken er dus op dat je bij een nieuwe zak de maalgraad een paar stappen moet bijstellen. Begin bij je vorige instelling, zet een espresso en kijk naar tijd en opbrengst. Loopt het veel sneller, maal fijner; loopt het trager, maal grover.

Proef ook bewust. Een zure, dunne espresso wijst vaak op te weinig extractie, een bittere, droge op te veel. Schrijf op wat werkt, met de naam van de bonen, de maalstand en de verhouding. Na een paar zakken heb je een goed beeld van wat jouw machine en jouw smaak nodig hebben.

Bonen voor een volautomaat of een pistonmachine

In een volautomaat werken middel tot donker gebrande bonen die niet erg olieachtig zijn het best. Veel fabrikanten van volautomaten raden zeer olieachtige of gekaramelliseerde bonen af, omdat die aanslag in de molen en zetgroep kunnen geven. Raadpleeg de handleiding van je machine. Een overzicht van machines vind je bij de beste volautomaten.

Met een pistonmachine en een losse molen heb je meer vrijheid. Je kunt per zak de maalgraad, dosis en temperatuur afstellen, ook voor lichter gebrande bonen. Begin met een verhouding van 1 op 2 en stel bij op smaak, zie de rekenhulp zetverhouding en maalgraad instellen.

Bonenmalers voor espresso →

Veelgestelde vragen

Wat zijn de beste koffiebonen voor espresso? Dat hangt af van je smaak. Voor een klassieke espresso kies je een middel tot donker gebrande melange met een branddatum. Wil je fruitiger, probeer een lichtere single origin op een pistonmachine.

Mag ik espressobonen in een volautomaat gebruiken? Ja. Kies bij voorkeur bonen die niet erg olieachtig zijn, zoals veel fabrikanten van volautomaten aanraden.

Hoe lang blijven bonen goed na openen? Ze zijn een paar weken op hun best als je ze luchtdicht en donker bewaart. Daarna verliezen ze merkbaar aroma.

Is robusta slechter dan arabica? Niet per se. Robusta geeft meer body, crema en cafeïne en wordt bewust in veel Italiaanse melanges gebruikt.