Italiaanse espresso: ristretto, lungo en cappuccino uitgelegd

Wat een Italiaanse espresso is

Een espresso is koffie die onder druk wordt gezet: heet water van rond de 90 tot 96 °C wordt met ongeveer 9 bar door een compact bed fijn gemalen koffie geperst. In zo'n 25 tot 30 seconden komt er een kleine hoeveelheid geconcentreerde koffie uit, met bovenop een laagje crema: een goudbruin schuim van koffieoliën en gassen.

In Italië wordt een espresso meestal aan de bar staand gedronken, in een dikwandig kopje dat de warmte vasthoudt. Vaak met een glas water erbij, en soms met suiker. Veel Italiaanse melanges bevatten naast arabica ook een deel robusta, voor meer body en crema. Lees daarover meer in espresso bonen kiezen.

Ristretto, espresso en lungo

De drie basisvormen verschillen in hoeveel water door dezelfde hoeveelheid koffie gaat. Thuisbarista's werken vaak met gewicht in plaats van milliliters, omdat crema het volume vertekent.

Met 18 gram koffie is een espresso dus ongeveer 36 gram in het kopje. Reken je eigen recept uit met de rekenhulp zetverhouding.

De klassieke melkdranken

De meeste melkdranken zijn een espresso met een bepaalde hoeveelheid melk en schuim. De namen kunnen per land en per koffiebar wat verschillen, maar dit is de gangbare indeling.

• Cappuccino: espresso met opgeschuimde melk en een stevige laag schuim, in een kop van rond de 150 tot 180 ml.
• Caffè latte: espresso met veel warme melk en een dun laagje schuim, in een groter glas of kop.
• Latte macchiato: een glas warme melk met schuim, waar de espresso doorheen wordt geschonken, zodat je laagjes ziet.
• Espresso macchiato: een espresso met een klein toefje melkschuim.
• Flat white: een dubbele espresso met fijn, dun melkschuim, minder schuim dan een cappuccino.

Koffiemachines voor cappuccino →

Americano en caffè crema

Wie liever een grotere kop zwart drinkt, kiest een americano: een espresso aangevuld met heet water. Dat smaakt anders dan een lungo, omdat het water niet door de koffie loopt en dus geen extra bittere stoffen oplost. Veel machines hebben er een aparte knop of heetwateruitloop voor, zoals de Philips Barista Brew en de Krups Precision.

Een caffè crema is een lange koffie die net als espresso onder druk wordt gezet, met een grovere maling en meer water. Het is de standaard grote kop van veel volautomaten, en past bij wie in Nederland gewend is aan een gewone kop koffie maar wel vers gemalen bonen wil.

Zo zet je ze thuis

Met een pistonmachine zet je espresso door de dosis te wegen, aan te drukken en de shot te stoppen bij het gewenste gewicht. Melk schuim je op met de stoompijp, zie melk opschuimen met een espressomachine. Met een volautomaat kies je de drank op het menu; de machine regelt verhouding en melk. Stel de sterkte en hoeveelheid in tot het smaakt zoals je wilt.

Wil je de smaak van een Italiaanse espresso benaderen, begin dan met een middel tot donker gebrande melange, een verhouding van 1 op 2 en een voorverwarmd kopje. Een overzicht van machines vind je bij de beste espressomachines voor thuis.

Espressomachines voor thuis →

Veelgestelde vragen

Hoeveel ml is een Italiaanse espresso? Meestal ongeveer 25 tot 30 ml. Thuisbarista's werken vaak met gewicht, zoals 36 gram espresso uit 18 gram koffie.

Wat is het verschil tussen een lungo en een americano? Bij een lungo loopt meer water door de koffie; bij een americano wordt heet water bij een espresso gegoten. Een americano is daardoor vaak minder bitter.

Wat is het verschil tussen cappuccino en latte macchiato? Een cappuccino is espresso met melk en een stevige schuimlaag in een kop. Een latte macchiato is vooral melk in een glas, met de espresso erdoorheen geschonken.

Kan ik met een volautomaat Italiaanse espresso maken? Ja, de meeste volautomaten zetten espresso. Kies een kleine kop en een sterke stand, en gebruik verse bonen.